Άφ' ότου έγιναν γνωστά στό Βυζάντιο τά έργα τον οσίου καί θεοφόρου πατρός ημών Ισαάκ του Σύρου, επισκόπου Νινευΐ, ήγαπήθη καί έμελετήθη όσον ολίγοι εκ των Αγίων πατέρων μας.
Είναι ένας από τους μεγαλύτερους καί βαθύτερους διδασκάλους της ορθοδόξου πνευματικής ζωής. Οι ιεροί νηπτικοί καί φιλοκαλικοί πατέρες ανατρέχουν στά συγγράμματα του σάν σέ αυθεντία πνευματική. Μεταξύ ιδίως των μοναχών καί τών αναχωρητών ασκούν μία ξεχωριστή έλξη οι όντως χαριτωμένοι λόγοι του "Αβρά Ισαάκ. Διά τούτο καί έγνώρισαν μία ευρύτατη διάδοση σέ ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο καί μεταφράσθηκαν σέ πολλές γλώσσες.
Τελευταία κυκλοφόρησαν σέ μετάφραση στά Αραβικά μαζί μέ τήν άσματική ακολουθία του, ποίημα τoύ, μακαριστού ήδη, υμνογράφου τής Μεγάλης τού Χριστού Εκκλησίας, π. Γερασίμου Μικραγιαννανίτου.
Προηγουμένως οι Αθωνϊτες πατέρες έτίμων τον Άγιον συνεορτάζοντας τον μέ τον όσιο Έφραίμ τον Σύρον (28 Ιανουαρίου).
Έκτοτε πολλοί μας ζήτησαν αντίτυπα τής ανεκδότου ακολουθίας του, διά νά τον εορτάζουν πανηγυρικώς (28 Σεπτεμβρίου). Κάποιος Γέροντας μάλιστα αφιέρωσε καί τό ναό τής Καλύβης τον πρός τιμήν τοΰ Αγίου Ισαάκ.
Τήν πρωτοβουλία καί τήν δαπάνη τής εκτυπώσεως τής "Ακολουθίας ανέλαβε ευλαβής αδελφός, πού αγαπά νά παραμένη στήν ανωνυμία, γιά τόν όποιον έπικαλούμεθα τίς πρεσβείες, τήν χάρη καί τήν ευλογία τοΰ Αγίου Ισαάκ.
Όλα αυτά φυσικά έγιναν μέ τή θεία πρόνοια, πού ενεργεί μέσα στό πλήρωμα τής Εκκλησίας μέ υπερφυσικό τρόπο καί ανεμπόδιστα πρός ωφέλεια τοΰ ευλαβούς λαού πού διψά γιά τό ύδωρ τής αιωνίου Ζωής.
Εύχώμεθα νά φωτίση ο "Αγιος τούς εύλαβουμένους Αυτόν καί νά κατέχη τάς καρδίας των γιά νά τάς αναβίβαση στό θρόνο τοΰ θεού γιά νά αναπνεύσουν τόν αέρα τής πνευματικής ελευθερίας ώς τέκνα τοΰ Θεοΰ αγαπητά. Αμήν.
Eν τω μικρώ Εσπερινώ
Οτε κατετρώθης τήν ψυχήν, τω τής ησυχίας Θεόφρον, άγίω έρωτι, τότε προσεχώρησας, εις τόπον έρημον, καί έν σώματι άγγελος, αληθώς έδείχθης, αίγλη τή τοΰ Πνεύματος, καταλαμπόμενος' όθεν μοναστών ύποφήτης, καί καθηγητής θεοφόρος, έργω τε καί λόγω έχρημάτισας.
Οτε Νινευΐ Άρχιερεύς, Πάτερ Ισαάκ ανεδείχθης, Άγίω Πνεύματι, τότε τόν σωτήριον νόμον τής χάριτος, ώς ποιμήν ένθεώτατος, τοις πιστοΐς παρέθου, υπέρ ού καί τέθεικας, σαυτόν μακάριε όθεν πολιτείας άριστης, καί Ευαγγελίου τοΰ Θείου, πληρωτής καί τύπος πάσι πέφηνας.
Ωφθης Μοναστών ύφηγητής, καί μυσταγωγός Θεοφόρε, πρός τελειότητα βίου γάρ λαμπρότητι, καλλωπιζόμενος, διδαχής θείας έβλυσας, καί λόγον σοφίας, δι' ού οδηγούμεθα, πρός αρετών τήν όδόν, σύ γάρ απάθειας δοχεΐον, καί λειμών ευώδης έδείχθης, Πάτερ Ισαάκ τή πολιτεία σου.
Δόξα. ~Ηχος δ'.
Τής τών υλικών μακρύνας σχέσεως, πρός ασκητικούς αγώνας έχώρησας, Ισαάκ πόθω ζέοντι καί έν ύλικώ σώματι, τοις άΰλοις Άγγέλοις άμιλληθείς. άΰλων θεωριών ήξίωσαι, καί πρός κτήσιν τών κρειττόνων, πάντας προτρέπεις, λόγω πρακτικώ. Διό τούς τήν σήν μνήμην εορτάζοντας, τών έπινοιών τού πονηροΰ φύλαττε άτρωτους, αιτούμενος πάσι το Θείον έλεος.
Καί νυν. Θεοτοκίον. ΈΚ παντοίων κινδύνων...
ΑΠΟΣΤΙΧΑ.
Ήχος Β'. "Οίκος τοΰ Έφραθά".
Χαίροις ήσυχαστών, ό φωτοφόρος λύχνος, ώ Ισαάκ Θεόφρον, καί Μοναστών απάντων, φωστήρ Θεοειδέστατος.
Στίχ. Τίμιος εναντίον Κυρίου ό θάνατος τοΰ Όσιου αύτοΰ.
Ολος άπό παιδός, ανατεθείς Κυρίω, ήγιασμένον σκεΰ-ος, τοΰ Παρακλήτου ώφθης, δι' ησυχίας "Οσιε.
Στίχ. Μακάριος άνήρ ό φοβούμενος τόν Κύριον...
Δίδου ταΐς σαΐς λιταΐς, σύνεσιν τω νοΐ μου, τού συνιέναι Πάτερ, τών θείων διδαχών σου, τήν γνώσιν τήν σωτήριον.
Δόξα. Τριαδικόν.
Ελλαμψιν μυστικήν, παρά τής Ύπερθέου, Τριάδος θη-σαυρίσας, ώ Ισαάκ πυρσεύεις, ημάς θείοις διδάγμασι.
Καί νϋν. Θεοτοκίον.
Ρΰσαι μου τήν ψυχήν, πνεύματος άκηδίας, καί ραθυμίας Κόρη, καί πάσης άγνωσίας, καί σώσόν με Πανάχραντε. _
Νυν απολύεις. Τό Τρισάγιον, Τό 'Απολυτίκιον εκ τοΰ Μεγάλου Εσπερινού καί 'Απόλυσις.
Εν τω μεγάλω εσπερινώ
Μετά τόν Προοιμιακόν, τό Μακάριος άνήρ, εις δε τό Κύριε έκέκραξα, ιστώμεν στίχους ς' καί ψάλλομεν τά έξης Προσόμοια.
Ήχος δ'. «Ό εξ υψίστου κληθείς».
Ο τω πυρί τής αγάπης του Σωτήρος, φλεχθείς έκ νεότητος, πάσαν κατέλιπες, τήν έν τω κόσμω προσπάθειαν, σπουδή συντόνω, καί τω Κυρίω κατηκολούθησας' εντεύθεν ένέκρωσας σαρκός τό φρόνημα, άσκητικοίς άγωνίσμασι, καί απαθείας, δοχεΐον ώφθης περιφανέστατον' διό σε πάντες μακαρίζομεν, Ισαάκ Θεοφόρε Πατήρ ημών, ώς ήμας όδηγοΰντα, αρετών πρός τελειότητα.
Τής ησυχίας τρωθείς τω θείω πόθω, εις έρημον άβατον, χαίρων έσκήνωσας, καί τω Θεώ προσωμίλησας, καθαρωτάτη, καρδία τούτω Πάτερ ένούμενος' εντεύθεν θεόληπτος έκ τούτου γέγονας, καί φωτισμού θείου έμπλεως, τοϋ υπέρ λόγον, καί μοναζόντων σοφός διδάσκαλος, μυσταγωγόν πρός βίον κρείττονα, Ισαάκ Θεοφόρε Πατήρ ημών, τούς πιστώς δεχόμενους, διδαχών σου τήν λαμπρότητα.
Ησυχαζόντων φωστήρ καί ύποφήτης, καί γνωμών γενόμενος, καί τύπος άριστος, άναπτεροίς πρός έπίδοσιν, βίου τελείου, τάς διανοίας ημών μακάριε ώς δρόσος γάρ Άγιε ή καταβαίνουσα, εξ Άερμών καθά γέγραπται, Σιών εις όρη,καί μάννα θείον καί νέκταρ αϋλον, αεί ευφραίνει τάς ψυχάς ημών, ό σοφός καί θεόπνευστος λόγος σου, καί Κυρίω προσάγει, Ισαάκ μακαριώτατε.
Προσόμοια έτερα. Ήχος ό αυτός. Έδωκας σημείωσιν.
Εδωκας τω Κτίστη σου, τής σης καρδίας τήν έφεσιν, καί νοός τά κινήματα, πρός αυτόν κατεύθυνας, άπαντα θεόφρον, καί δι΄ εγκρατείας, καί ισαγγέλου βιοτής, πρός απαθείας ήρθης ακρότητα, καί πλήρης τής έλλάμψεως τοϋ Παρακλήτου γενόμενος, Ισαάκ παμμακάριστε τω Θεώ εύηρέστησας.
Βίβλος ή τών λόγων σου, οία λειμών ευωδέστατος, διδαχών σου τοις άνθεσιν, ευφραίνει μακάριε, ημών τάς αισθήσεις, τάς τής διανοίας, καί δυσωδίαν τών παθών, καί άκηδίας έκ τών ψυχών ημών, διώκει θείω Πνεύματι* σύ γάρ βιώσας ώς άγγελος, κατευθύνεις τόν νουν ημών, Ισαάκ πρός τά κρείττονα,
Ολος ένθεώτατος, έν τή ασκήσει γενόμενος, Ιεράρχης Θεόληπτος, καί Ποιμήν καί Πρόεδρος, Νινευΐ έδείχθης, Ισαάκ Παμμάκαρ, αλλά τών θείων αγαθών, τής ησυχίας Πάτερ γευσάμενος, εις έρημον έσκήνωσας, καί θεωρίαις καί πράξεσι, καθαρθείς τήν διάνοιαν, τω Θεώ προσωμίλησας.
Δόξα. Ήχος πλ. δ'.
Τω Πυρί τής ασκήσεως, τήν τών παθών άναλώσας άκανθαν, τής αρετής τόν καρπόν, έγεώργησας Όσιε' ανατεθείς γάρ Θεώ τής ύλης τόν νουν χωρίσας, τής θείας ενεργείας τάς δωρεάς, έν τή ψυχή έδέξω, θεοειδής δλος γενόμενος καί τής έν Χριστώ ζωής, λόγω καί έργω έκφαί-νων τάς χάριτας, Μοναστών διδάσκαλος ώφθης, οικείω ύποδείγματι. καί νΰν Ισαάκ Πατήρ ημών, μή παύση πρεσβεύων Χριστώ, φωτισθήναι τόν νούν ημών, φωτί τής θείας γνώσεως.
Καί νυν. Ό αυτός.
Ο Βασιλεύς τών ουρανών, διά φιλανθρωπίαν, έπί τής γής ώφθη, καί τοις άνθρώποις συνανεστράφη' έκ Παρθένου γάρ αγνής, σάρκα προσλαβόμενος, καί έκ ταύτης προελθών, μετά τής προσλήψεως, εις έστιν Υίός, διπλούς τήν φύσιν, άλλ' ού τήν ύπόστασιν* διό τέλειον αυτόν Θεόν, καί τέλειον άνθρωπον, αληθώς κηρύττοντες, όμολογοΰμεν Χριστόν τόν Θεόν ημών* δν Ικέτευε Μήτερ Ανύμφευτε, έλεηθήναι τάς ψυχάς ημών.
Είσοδος, Φώς ίλαρόν, τό Προκείμενον τής ημέρας καί τά Αναγνώσματα.
Σοφίας Σολομώντος τό Ανάγνωσμα,
(Κεφ. γ' 1)
Δικαίων ψυχαί έν χειρί Θεού, καί ού μή αψηται αυτών βάσανος. "Εδοξαν έν όφθαλμοίς αφρόνων τεθνάναι, καί έλογίσθη κάκωσις ή έξοδος αυτών, καί ή άφ' ημών πορεία σύντριμμα' οί δέ είσιν έν ειρήνη. Καί γάρ έν όψει ανθρώπων έάν κολασθώσι, ή έλπίς αυτών αθανασίας πλήρης. Καί ολίγα παιδευθέντες, μεγάλα ευεργέτηθήσονται. "Οτι ό Θεός έπείρασεν αυτούς, καί εύρεν αυτούς άξιους έαυτοϋ. Ώς χρυσόν έν χωνευτηρίω έδοκίμασεν αυτούς, καί ώς όλοκάρπωμα θυσίας προσεδέξατο αυτούς. Καί έν καιρώ επισκοπής αυτών άναλάμψουσι καί ώς σπινθήρες έν καλάμη διαδραμοϋνται. Κρινοΰσιν έθνη, καί κρατήσουσι λαών, καί βασιλεύσει αυτών Κύριος εις τούς αιώνας. ΟΙ πεποιθότες έπ' αύτώ, συνήσουσιν άλήθειαν, καί οί πιστοί έν αγάπη προσμενοΰσιν αύτώ. "Οτι χάρις καί έλεος έν τοις όσίοις αυτού, καί επισκοπή έν τοις έκλεκτοΐς αύτοΰ.
Σοφίας Σολομώντος τό "Ανάγνωσμα.
(Κεφ. ε' 15. στ' 1)
Δίκαιοι εις τόν αιώνα ζώσι, καί έν Κυρίω ό μισθός αυτών, καί ή φροντίς αυτών παρά Ύψίστω. Διά τούτο λήψονται τό βασίλειον τής ευπρεπείας, καί τό διάδημα τοϋ κάλλους έκ χειρός Κυρίου" ότι τή δεξιά αύτοϋ σκεπάσει αυτούς, καί τφ βραχίονι ύπερασπιεϊ αυτών. Λήψεται πανοπλίαν τόν ζήλον αύτοΰ, καί όπλοποιήσει τήν κτίσιν εις άμυναν έχθρων. Ένδύσεται θώρακα, δικαιοσύνην, καί περιθήσεται κόρυθα, κρίσιν άνυπόκριτον. Λήψεται ασπίδα άκαταμάχητον, όσιότητα, όξυνεΐ δέ άπότομον όργήν εις ρομφαίαν. Συνεκπολεμήσει αύτώ ό κόσμος έπί τούς παράφρονας. Πορεύσονται εύστοχοι βολίδες αστραπών, καί ώς άπό εύκύκλου τόξου, τών νεφών, έπί σκοπόν άλοΰνται' καί έκ πετροβόλου θυμοΰ πλήρεις ρι-φήσονται χάλαζαι. Αγανακτήσει κατ1 αυτών ύδωρ θαλάσσης, ποταμοί δέ συγκλύσουσιν άποτόμως. Άντιστή-σεται αύτοΐς πνεΰμα δυνάμεως, καί ώς λαΐλαψ έκλικμή-σει αυτούς. Καί ερημώσει πασαν τήν γήν ανομία, καί ή κακοπραγία περιτρέψει θρόνους δυναστών. Ακούσατε ούν, βασιλείς, καί σύνετε* μάθετε, δικασταί περάτων γής" ένωτίσασθαι, οί κρατούντες πλήθους, καί γεγαυρωμένοι έπί όχλοις εθνών. "Οτι εδόθη παρά Κυρίου ή κράτησις ύ-μΐν, καί ή δυναστεία παρά Υψίστου.
Σοφίας Σολομώντος τό "Ανάγνωσμα.
(Κεφ. δ' 7)
Δίκαιος, έάν φθάση τελευτήσαι, έν αναπαύσει έσται. Γήρας γάρ τίμιον, ού τό πολυχρόνιον, ουδέ αριθμώ ετών μεμέτρηται. Πολιά δέ έστι φρόνησις άνθρώποις, καί ηλικία γήρως, βίος άκηλίδωτος. Εύάρεστος Θεώ γενόμενος, ήγαπήθη* καί ζών μεταξύ αμαρτωλών, μετετέθη. Ήρπάγη, μή κακία άλλάξη σύνεσιν αυτού, ή δόλος άπα-τήση ψυχήν αύτοΰ. Βασκανία γάρ φαυλότητος άμαυροΐ τά καλά, καί ρεμβασμός επιθυμίας μεταλλεύει νούν άκακον. Τελειωθείς έν όλίγω, έπλήρωσε χρόνους μακρούς* αρεστή γάρ ην Κυρίφ ή ψυχή αυτού" διά τούτο έσπευσεν έκ μέσου πονηρίας. Οί δέ λαοί ίδόντες, καί μή νοήσαντες, μηδέ θέντες έπί διανοία τό τοιούτον, ότι χάρις καί έλεος έν τοις όσίοις αύτοΰ, καί επισκοπή έν τοις έκλεκτοϊς αύτοΰ.
Εις τήν Λιτήν, Ίδιόμελα.
Ήχος α'.
Εύφραίνου έν Κυρίω, τών Μοναστών ή πληθύς, τών αίρουμένων ζυγόν τόν θεΐον φέρειν, καθηγητήν πρακτικώτατον, πρός τήν όδόν τής ασκήσεως, Ισαάκ τόν θεοφόρον πλουτούσα* τής τελείας γάρ αρετής, εργάτης γενόμενος, ασφαλώς χειραγωγεί ημάς, πρός αναβάσεις νοητάς, ώς άν τοΰ ξύλου τής ζωής, τόν καρπόν δρεψώμε-θα, τοΰ πονηροΰ τάς έπινοίας πατήσαντες' διό τήν άγίαν αύτοΰ μνήμην, πνευματικώς έορτάσωμεν, δοξάζοντες Χριστόν, τόν παρέχοντα ήμΐν, δι' αύτοΰ τ ό θείον έλεος.
Ήχος β'.
Ασκητικήν ύπελθών πολιτείαν, τής ησυχίας τοΰ κάλλους ήράσθης, όλοτρόπω έφέσει, Ισαάκ μακάριε* έν αυτή γάρ σχολάσας, άπαν άχθος γεηρόν άπέρριψας' καί έξω κόσμου καί σαρκός γενόμενος, συντονωτάτη νήψει καί προσευχή, τω Θεώ ήνώθης, καί τών μελλόντων αγαθών, τάς άπαρχάς έδέξω' τω γάρ θείω φωτί, ομιλών εσαεί, σκότος παθών έλαύνεις, καί τά άνω ποθείν καί ζητείν, τόν νουν ημών έκκαίεις, ώς Θεού θεράπων γνήσιος.
Ήχος γ'.
Εξ ασκητικής πολιτείας, πρός ποιμαντικήν ψυχών έπιμέλειαν, έκ Θεού ώδηγήθης, Ισαάκ παμμακάριστε" καί τής έν Νινευΐ Εκκλησίας, ποιμήν γενόμενος, όσίως καί δικαίως διέπρεψας, ώς τοΰ Ευαγγελίου εργάτης γνησιώτατος' τύπον γάρ σαυτόν παρέστησας, έν πάση δικαιοσύνη, τή λαχούση ποίμνη σου" καί έν άμφοτέροις δόκιμος φανείς, ώς Ιεράρχης όσιος, καί ασκητής θεοφό-ρος, τόν μισθόν τών καμάτων άπείληφας, καλώς τελέσας τόν δρόμον σου. Άλλ' ώς έχων παρρησίαν πρέσβευε, υπέρ τών τιμώντων σε.
Ήχος δ'.
Γεωργία τοΰ λόγου, παθών έκτέμνων άπαν βλάστημα, τής αρετής τόν σπόρον καλλιεργείς, έν καρδιών άρούραις Πάτερ Όσιε" ό τής σοφίας γάρ χορηγός, έν σοί σκηνώσας, αιωνίου ζωής ρήματα σοι δέδωκεν, έν σοφία θείων έργων διαλάμποντι" ηθών γάρ διδάσκεις σεμνότη-τα, καί πολιτείας άκρίβειαν, Ισαάκ θεόσοφε, ώς άν μέτοχοι Χρίστου γενώμεθα.
Δόξα. Ό αυτός.
Τόν έν Όσίοις Ίεράρχην, καί έν Άσκηταΐς θεοφόρον, Ισαάκ τόν άοίδιμον, ώς τής θείας χάριτος πεπληρω-μένον, τών Μοναστών αί χορεΐαι τιμήσωμεν" καθαγνισθείς γάρ τόν νουν, δι' ακρότατης ησυχίας, του Αγίου Πνεύματος όργανον γέγονε, πάντας πείθων ζητεΐν, τόν καλόν μαργαρίτην, καί ύπερφρονεΐν τών σφαλλομένων' καί νΰν τής άνω δόξης κατατρυφών, πρεσβεύει άπαύστως, υπέρ τών ψυχών ημών.
Καί νύν. Θεοτοκίον.
Εκ παντοίων κινδύνων, τούς δούλους σου φύλαττε, Ευλογημένη Θεοτόκε, ίνα σε δοξάζωμεν, τήν ελπίδα τών ψυχών ημών.Εις τόν Στίχον Στιχηρά
Προσόμοια.
Ήχος πλ. α'. Χαίροις ασκητικών.
Χαίροις ό ιερός Ισαάκ, ό τών Αγγέλων μιμητής έν τω βίω σου' αυτών γάρ τήν πολιτείαν, άναλαβών νουνεχώς, τω Θεώ όσίως εύηρέστησας' εντεύθεν ένέκρωσας, τών παθών τά σκιρτήματα, καί απάθειας, έκομίσω τήν έλλαμψιν, δι' ής έλαμψας, ώς φωστήρ ύπερκόσμιος. "Οθεν σε μακαρίζομεν, ώς θείον διδάσκαλον, τής έν Χριστώ πολιτείας, καί παιδοτρίβην πανάριστον, αίτούμενον πάσιν, ίλασμόν καί σωτηρίαν, καί θείον έλεος.
Στίχ. Τίμιος εναντίον Κυρίου...
Χαίροις ό Ιερός Ισαάκ, τής ησυχίας ύποφήτης θεό-σοφος" έν ταύτη γάρ ήγωνίσω, άποκαθάρας σαυτόν, τών προσύλων πάντων δι' ασκήσεως* εντεύθεν άνύψωσαι τών γηίνων προλήψεων, καί όλος ώφθης, τή καρδία μετάρσιος, φώς τό άυλον, άπορρήτως δεχόμενος* γνόφον γάρ τόν ύπέρφωτον, ύπήλθες έν σώματι, καί καθαρώς προσωμίλεις, νοΐ τελείω τω Κτίσαντι. Αυτόν έκδυσώπει, καί ήμΐν δοθήναι Πάτερ, φώς θείας χάριτος.
Στίχ. Μακάριος άνήρ ό φοβούμενος τόν Κύριον...
Χαίροις ό Ιερός Ισαάκ, τών Μοναστών καθηγητής καί υπόδειγμα, καί τύπος έν εγκράτεια, καί νοερά προσευχή, καί έν πάσι τρόποις βίου κρείττονος* ώς πράξας γάρ "Οσιε, ώς φησίν ό Σωτήρ ημών, καλώς διδάσκεις, καθαρώς πολιτεύεσθαι, έν σεμνότητι, καί ζωής τελειότητι. "Οθεν δίδου εκάστοτε, ισχύν ήμΐν άνωθεν, κατά τούς λόγους σου Πάτερ, εύαρεστεΐν τω Θεώ ημών, ώς άν μετά τέλος, τοΰ Χρίστου τήν βασιλείαν κληρονομήσω-μεν.
Δόξα. Ήχος β'.
Τόν έν ασκήσει ισάγγελον, καί έν άρεταΐς θεοειδή, Ισαάκ τόν θεοφόρον, ΰμνοις καί φδαΐς εύφημήσωμεν' ώς γάρ φοίνιξ ύψίκομος, δακρύων όμβροις άρδευθείς, καρπόν ήδύτατον προσάγει, δι' ενεργείας τοΰ Πνεύματος, τή Εκκλησία τοΰ Χριστού* καί πρεσβεύει άπαύστως, τω Φωτοδότη Χριστώ, ίλασμόν ήμΐν διδόναι, καί πταισμάτων άφεσιν.
Καί νΰν. Θεοτοκίον. Τήν πάσαν ελπίδα μου...
Νΰν απολύεις, τό Τρισάγιον, καί τό Άπολυτίκιον.
Ήχος πλ. α'. Τόν συνάναρχον Λόγον.
Αρετών ταίς άκτισι καταλαμπόμενος, τής έν Χριστώ πολιτείας φωστήρ πολύφωτος, θεοφόρε Ισαάκ ώφθης έν Πνεύματι, καί κατευθύνεις ασφαλώς, σωτηρίας πρός όδόν, διδάγμασι θεοπνεύστοις, τούς εύφημοϋντάς σε Πάτερ, ώς τοΰ Χρίστου θείον θεράποντα.
Χαίρε πύλη Κυρίου ή άδιόδευτος...
Άπόλυσις.
Εις τον Όρθρον
Μετά τήν α'. Στιχολογίαν, Κάθισμα.
Ήχος α'. Τόν τάφον σου Σωτήρ.
Ως άστρον φαεινόν, έκ Συρίας έκλάμψας, πυρσεύεις Μοναστών, τούς χορούς τω σώ λόγω, καί λύεις τών παθών ημών, Ισαάκ τήν σκοτόμαιναν* σύ γάρ πέφηνας, υίός φωτός καί ήμέρας' όθεν χαίροντες, τήν φωτοφόρον σου μνήμην, τελοΰμεν ύμνούντές σε.
Θεοτοκίον.
Θεόν ύπερφυώς, σωματώσασα Κόρη, έρρύσω τής αράς, τής αρχαίας τόν κόσμον, καί απαντάς άνύψω-σας, πρός τήν πρώτην λαμπρότητα, τούς δοξάζοντας,τόν σόν άνέκφραστον τόκον, καί ύμνοΰντές σε, ώς τοΰ Κυρίου Μητέρα, Παρθένε Πανάχραντε.
Μετά τήν β' Στιχολογίαν, Κάθισμα. Ήχος γ'. Θείας πίστεως.
Φώς τό άϋλον, έν σοί σκηνώσαν, λύχνον άσβεστον, τής ησυχίας, θεοφόρε Ισαάκ σέ άνέδειξεν" όθεν πυρσεύεις ημών τήν διάνοιαν, τών διδαχών σου τοις θείοις πυρσεύμασι. Πάτερ Όσιε, Χριστόν τόν Θεόν Ικέτευε, δωρήσασθαι ήμιν τό μέγα έλεος.
Σάρκαν έλαβεν άτρεπτος μείνας εξ αιμάτων σου τών πανάχραντων, ό τά όντα έκ μή όντων στησάμενος, καί τής αρχαίας κατάρας έρρύσατο, τούς άδιστάκτω καρδία βοώντας σοι" χαίρε Πάναγνε, Παρθένε Θεογεννήτρια, ανθρώπων ίλαστήριον σωτήριον.
Μετά τόν Πολυέλεον, Κάθισμα. Ήχος πλ. δ'. Τήν Σοφίαν καί Αόγον.
Τω Θεώ έκ καρδίας ανατεθείς, καί αύτώ θεοφόρε εύαρεστών, δοχεΐον πολύτιμον, θεϊκών έπιλάμψεων, τόν νουν άνακαθάρας, δι' έργων ασκήσεως, έδείχθης καί βραβεύεις, έκάστφ τά πρόσφορα. "Οθεν ώς άλείπτην, καί διδάσκαλον θεΐον, τελοΰντες τήν μνήμην σου, ίερώς εύφημοΰμέν σε, Ισαάκ Πάτερ "Οσιε. Πρέσβευε Χριστώ τω Θεφ, τών πταισμάτων άφεσιν δωρήσασθαι, τοις έορ-τάζουσι πόθω τήν άγίαν μνήμην σου.
Θεοτοκίον.
Τόν Σωτήρα τών όλων καί Ποιητήν, άπορρήτως τεκούσα μετά σαρκός, διάσωσον Πάναγνε, τοΰ έχθροΰ τής μανίας με, καί τής σαρκός μου νέκρωσον, τό γήινον φρόνημα, πρός ούρανόν άνάγουσα ψυχής μου τήν έφεσιν* συ γάρ Θεοτόκε, προστασία καί σκέπη, ημών καί διάσωσμα, τών άεί έκβοώντων σοι, μετά πίστεως Αχραντε χαίρε τών βροτών ή χαρά, καί Αγγέλων δόξα καί βασίλισσα, ή πιστοϊς αιτουμένη, πταισμάτων συγχώρησιν.
Τό α' Άντίφωνον του δ' ήχου καί τό Προκείμενον. Τίμιος εναντίον Κυρίου ό θάνατος τοϋ Όσιου αύτοΰ.
Στίχ. Μακάριος άνήρ ό φοβούμενος τόν Κύριον...
Εύαγγέλιον Όσιακόν. Ό Ν'. Δόξα. Ταϊς τοΰ σοΰ Όσιου... Καί νΰν. Ταΐς τής Θεοτόκου...
Ίδιόμελον. Ήχος πλ. β'.
Στίχ. Έλέησόν με ό Θεός κατά τό μέγα έλεος σου...
Τών εντολών τοΰ Θεοΰ, εργάτης δόκιμος γενόμενος, σαρκός μέν εύπάθειαν ήρνήσω, καί πρός ασκητικούς αγώνας άπεδύσω* καί τήν κατ' εικόνα Θεοΰ λαμπρότητα, έν τή ψυχή άναμορφώσας, πλουσίων δωρεών ή-ξίωσαι, Ισαάκ Πάτερ "Οσι διό καί ημάς ένίσχυσον, τής αρετής τήν τρίβον βαδίζειν, ώς άν τής αιωνίου ζωής, κληρονόμοι γενώμεθα.
Ό Ιερεύς. Σώσον ό Θεός τόν λαόν σου...
Είτα οί Κανόνες, τής Θεοτόκου καί τοΰ Όσίου, φέρων τήν δε άκροστοιχίδα'
«Ισαάκ ό Σύρος άνυμνείσθω. Γερασίμου».
'Ωδή α'. Ήχος πλ. δ'. Άρματηλάτην Φαραώ.
Ισχύν μοι δίδου καί λόγον τοις χείλεσι, Λόγε Θεοΰ καί Θεέ, όπως ανυμνήσω Ισαάκ τόν "Οσιον, τόν σέ λαμ-πρώς δοξάσαντα, διά βίου τελείου, καί Μοναστών τά συστήματα, λόγω θεοπνεύστω παιδεύοντα.
Σαρκός μισήσας πάσαν ήδυπάθειαν, από νεότητος, συν τω αύταδέλφω, Ισαάκ μακάριε, τρωθέντες θείω έρωτι, τόν Σταυρόν τοΰ Κυρίου, έπ' ώμων χαίροντες ήρατε, καί άσκητικόν βίον εΐλεσθε.
Ανακραθείς τή αγαπήσει "Οσιε, τοΰ Ζωοδότου Χρίστου, όλος έπτερώθης, πρός ζωήν ούράνιον, καί ξένος τε καί πάροικος, τών έν κόσμω έγένου, άσκητικοΐς άγωνίσμασι, Πάτερ Ισαάκ παμμακάριστε.
Θεοτοκίον.
Απειρογάμως τόν Θεόν έκύησας, τόν δι' ημάς καθ' ημάς, σάρκα γεγονότα, έξ αγνών αιμάτων σου, ά-ναλλοιώτως Πάναγνε, Θεοτόκε Μαρία' διό ημάς αλλοιώσεως, τής έπί τό χείρον άπάλλαξον.
'Ωδή γ'. Ουρανίας άψίόος.
Καθαρθείς τήν καρδίαν, τής τών παθών σχέσεως, ώφθης άπαθείας δοχεΐον, καί σκεΰος εϋχρηστον, βίου λαμπρότητος, δι' εγκράτειας συντόνου, Ισαάκ μακάριε, Αγγέλων σύσκηνε.
Ουρανίων χαρίτων, εμφορηθείς Όσιε, οία μιμητής τών Αγγέλων, τή πολιτεία σου, βλύζεις εκάστοτε, ώς γλυκασμόν αφθαρσίας, λόγον έκ χειλέων σου, Πάτερ σωτήριον.
Σαρκικών βαρημάτων, απαλλαγείς "Οσιε, εΐλου έν έρήμω οίκήσαι, Θεώ ένούμενος, δι' ησυχίας πολλής, καί προσευχής καί νηστείας" όθεν οίκος γέγονας, τού θείου Πνεύματος.
Θεοτοκίον.
Υπερύμνητε Κόρη, ή τόν Θεόν τέξασα, καί τήν πάλαιαν άμαρτίαν έξαφανίσασα, τόν νουν μου καίνι-σον, τή χάριτί σου Παρθένε, έκ τής παλαιότητος, παθών θλιβόντων με.
Κάθισμα. Ήχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε.
Ως λύχνος θεόφωτος, τής ησυχίας σοφέ, έκλάμπεις τοις πέρασι, τής ενάρετου ζωής, τό φώς τό άνέσπερον. "Οθεν σε Μοναζόντων, ώς φωστήρα σε θείον, μέλπομεν αί χορείαι, Ισαάκ θεοφόρε, καί πόθω τοις φωτοφόροις σου λόγοις έγκύπτομεν.
Θεοτοκίον.
Απαύστως ικέτευε, Παρθενομήτορ 'Αγνή, Χριστόν τόν Θεόν ημών, τόν σαρκωθέντα έκ σου, δι' άφατον έλεος, δούναι ήμίν πταισμάτων, τήν συγχώρησιν Κόρη, λύσιν τε τών έν βίω, χαλεπών συμπτωμάτων" πρός σέ γάρ Θεομήτορ, έν πίστει προστρέχομεν.
Ωδή δ'. Σύ μου ισχύς.
Ρείθροις σοφέ, τών Ιερών διδαγμάτων σου, Μοναζόντων, δήμοι αρδευόμενοι, τής εγκράτειας τό καθαρόν, προσευχής τό σύννουν, καί απάθειας τάς χάριτας, λαμπρώς καρποφοροΰσιν, Ισαάκ μελωδοΰντες" τή δυνάμει σου δόξα φιλάνθρωπε.
Όλω νοί, προσομιλών καί ένούμενος, θεοφόρε, τω υπέρ κατάληψιν, θεωρουμένω μόνω Θεώ, φωτισμού έπλήσθης, τοΰ υπέρ έννοιαν "Οσιε, καί ώφθης φωτοφόρος, τής ησυχίας στύλος, καί λαμπτήρ Μοναζόντων πολύφωτος.
Σύ τω Θεώ, έν ησυχία έλάτρευσας, θεοφόρε, Ισαάκ ώς άσαρκος, πολιτευόμενος έν σαρκί, καί πολλών χαρίτων, παρά Χρίστου κατηξίωσαι, έξ ων κάμοί μετάδος, έκβοώντι ρανίδα' τή δυνάμει σου δόξα φιλάνθρωπε.
Θεοτοκίον.
Ανευ σποράς, δίχα φθοράς υπέρ έννοιαν, Θεοτόκε, τόν υπέρ κατάληψιν, Θεόν τεκοΰσα μετά σαρκός, έλυσας τής Εϋας, τήν καταδίκην τω τόκω σου* διό κάμε Παρθένε, τής φρικτής καταδίκης, έν τή ώρα τής κρίσεως λύτρωσαι.
Ώδή ε'. "Ινα τί με άπώσω;
Νουν τόν σόν άνατείνων, πρός τό κάλλος Όσιε Χρίστου τό άχραντον, ξένος τών έν κόσμω, Ισαάκ ανεδείχθης τω βίω σου, καί πάντας προτρέπεις, ύπεροράν τών φθειρομένων, καί ποθεΐν τά μηδόλως λυόμενα.
Υποφήτης καί τύπος, τοΰ αγγελικού πολιτεύματος πέφηνας, Ισαάκ θεόφρον' διά τούτο ή χάρις τοϋ Πνεύματος, θείον σε ποιμένα, καί Ίεράρχην θεοφόρον, τής Χρίστου Εκκλησίας ανέδειξε.
Μυηθείς θεοφόρε, τή καθαρωτάτη ζωή σου τά κρείττονα, θειος ποιμενάρχης, Νινεύί Ισαάκ έχρημάτισας, τοΰ Ευαγγελίου, διατρανών πάσι τόν λόγον, καί ψυχών έκκαθαίρων τούς μώλωπας.
Θεοτοκίον.
Νεκρωθείς τή άπατη, καί επιβουλή τοϋ δφεως "Αχραντε, πρός σέ καταφεύγω, τήν τεκοϋσαν ζωήν τήν αίώνιον, ζώωσον τόν νουν μου, τή ζωτική σου άντιλήψει, καί ζωήν με πρός άμεμπτον ΐθυνον.
Ώδή ζ Ιλάσθητί μοι Σωτήρ.
Ελάμπρυνας τήν στολήν, Ιεραρχίας μακάριε, τηρήσει τή άκριβεΐ, τών θείων προστάξεων, Ισαάκ θεόπνευστε* όθεν ό Σωτήρ σε, ώς οίκεΐον προσελάβετο.
Ιθύνων σου τήν ζωήν, πρός εφετών τό άκρότατον, Άρχιερεύς αληθής, καί δσιος πέφηνας, τοϋ νόμου τής χάριτος, πασιν άναπτύσσων, Ισαάκ τά παραγγέλματα.
Σοφία πνευματική, τή έκ τών έργων κοσμούμενος, διδάσκαλος Μοναστών, ώφθης ένθεώτατος, διδαχαΐς καί πράξεσιν, ήμας κατευθύνων, Ισαάκ πρός τελειότητα.
Θεοτοκίον.
Θεόν τεκοΰσα σαρκί, τόν Ύπερούσιον "Αχραντε, ού-σίαν τήν τών βροτών, έκ τής καταπτώσεως, πρός ϋψος ανήγαγες, τής πάλαι εύκλείας' διά τοΰτό σε δοξάζομεν.
Κοντάκιον. Ήχος πλ. δ'. Τή ύπερμάχφ.
Τή ισαγγέλω πολιτεία σου, μακάριε, Τοΰ Παρακλήτου ανεδείχθης θείον όργανον, Ισαάκ, καί Μοναζόντων τύπος έν πάσιν* Άλλ' ώς χάριτος τής θείας ενδιαίτημα, Χάριν αΐτησαι ήμΐν καί φώς ούράνιον, Τοις βοώσί σοι χαίροις, Πάτερ θεόσοφε.
Ό Οίκος.
Αγγελος έν ασκήσει, έν σαρκί ανεδείχθης, παμμάκαρ Ισαάκ θεοφόρε, καί τή αγγελική σου φωνή, λόγους
ημΐν σωτηρίας παρέθηκας, δι' ων ζωήν πρός κρείττονα, οδηγούμενοι σοι βοώμεν. Χαίρε, τό άστρον τό έκ Συρίας"
Χαίρε, ό λύχνος τής ησυχίας.
Χαίρε, γεηρών φρονημάτων υπέρτερε.
Χαίρε, φωτισμού ουρανίου συμμέτοχε.
Χαΐρε, στήλη θεοτύπωτος Ιερών Ήσυχαστών.
Χαίρε, στόμα τό μελίρρυτον διδαχών πνευματικών,
Χαΐρε, ότι έπλήσθης θεοσδότου σοφίας.
Χαΐρε, ότι λυτροΰσαι τών παθών τής κακίας.
Χαΐρε, Χριστού θεράπων θερμότατος.
Χαΐρε, ημών διδάσκαλος ένθεος.
Χαΐρε, σοφέ Ισαάκ θεοφόρε" Χαΐρε, ημών οδηγέ θεηγόρε.
Χαίροις Πάτερ θεόσοφε.
Συναξάριον.
Τή κη' τοϋ αύτοϋ μηνός μνήμην άγομεν τοϋ Όσίου καί Θεοφόρου Πατρός ημών Ισαάκ τοϋ Σύρου, Επισκόπου γενομένου τής πόλεως Νινευΐ:
Στίχ. Ισαάκ τόν Όσιον χρεών γεραίρειν,
"Ωσπερ δι' αύτοΰ μυούμενοι τά κρείττω.
ΕΊκάδι όγδοάτη Ισαάκ άφθιτον κλέος ΰδω.
Ούτος ό τοΰ Θεοΰ άνθρωπος ώρμητο έκ Συρίας, καί ήν ακμάζων τω έκτω άπό τής ένσάρκου οικονομίας αιώνι. Θείφ έρωτι τρωθείς, έν νεαρςί ηλικία, καταλελοιπώς τά έν κόσμω, ήρε σύν τω αύταδέλφω τόν έλαφρόν τοΰ Κυρίου ζυγόν, καί έν τινι Μονή ήμφιάσατο τό τών μοναχών σχήμα, καί ήν γυμνάζων αυτόν έν πάση αρετή καί υποταγή καί εγκράτεια" Εκείθεν άναχωρήσας, εις έρη-μον τόπον ηύλίσθη, τό τής άκρας ησυχίας άλούς πόθω, έν ή πάν ύλικόν άπορρίψας, ήρθη εις ΰψος θεωριών, καί πληρώθη άΰλων έλλάμψεων, άγγελος έν σώματι δρώμενος. "Ενθεν περ θεία κελεύσει, τω τής άρχιερωσύνης άνήχθη θρόνω, επίσκοπος καί ποιμήν τής έν Νινευΐ άγιας Εκκλησίας προχειρισθείς. Άλλ' ήν άθυμών καί άσχάλ-λων, ένθεν μεν, τή άπωλεία τών τής ησυχίας καλών, εκείθεν δέ, τή παρά τίνων υπεροψία τών Ευαγγελικών εντολών* καί καταλείψας πάντα, έπανήλθεν άγαλλομένω ποδί τή φίλη ησυχία. Έν ταύτη άνύσας τό ύπόλοιπον τής ζωής, καί εις τήν ένδεχομένην άνθρώποις τελειότητα πεφθακώς, καί πλήρης ήμερων γεγονώς, άπήλθεν έν αγαλλιάσει, τώ ποθουμένω Χριστώ, τάς αντιμισθίας τών εαυτού καμάτων ληψόμενος.
Ο θεοειδής ούτος άνήρ, έν τή δοθείση αυτώ πλουσία από Θεού χάριτι, τών μοναχών διδάσκαλος καθέστηκε, καί τής έν Χριστώ όσίας καί μακρίας ζωής καί πολιτείας υφηγητής πρακτικώτατος, λόγους πλήρεις θείας σοφίας, καί διδαχάς αγίας συντεταχώς, τόν γλυκα-σμόν τής χάριτος παρέχουσας, καί πρός αρετών τελειότητα όδηγούσας τών μοναζόντων τά συστήματα.
Ταίς αύτοΰ πρεσβείαις, Χριστέ ό Θεός, έλέησον καί σώσον ημάς. Αμήν.
Ώδή ζ'. Θεοΰ συγκατάβασιν.
Ως ήλιος πάμφωτος, έν Μοναζόντων χορεία έλαμψας, ώς ακτίνας δέ Πάτερ, τών διδαγμάτων σου τήν λαμπρότητα, πάσιν άστράπτεις τοις πίστει κραυγάζουσιν. Εύλογητός ό Θεός, ό τών Πατέρων ημών.
Γνωρίζει σε "Οσιε, ή Μοναζόντων σεπτή όμήγυρις, ό-δηγόν θεοφόρον, καί ύποφήτην πρός βίον κρείττονα, *
καί κατά χρέος γεραίρει τήν μνήμην σου, Πάτερ σοφέ Ισαάκ, Ήσυχαστών ό κανών.
Επήρθης τφ Πνεύματι, πρός θεωρίας τών υπέρ έν-νοιαν, μυστικών θεαμάτων, καί μυστηρίων δόξης τής κρείττονος, καί θεωθείς έν μεθέξει έκραύγαζες' Εύλογητός ό Θεός, ό τών Πατέρων ημών.
Θεοτοκίον.
Ρυπώσαν τοις πάθεσιν, τοις τοϋ άλάστορος τήν καρ-δίαν μου, άποκάθαρον Κόρη, τοΰ σοϋ έλέους' πλουσίοις νάμασι, καί τοϋ νοός μου τήν σκότωσιν σκέδασον, ίνα κατίδω τό φώς, τό άναλάμψαν έκ σοϋ.
Ωδή η'. Έπταπλασίως κάμινον.
Αγγελικώς έβίωσας, Ισαάκ παμμακάριστε, καί δι' ησυχίας καί παθών νεκρώσεως, ζωής έγεώργησας, μελλούσης τά προοίμια* νυν δέ σύν Άγγέλοις, έν ύψίστοις κραυγάζεις* οί Παίδες ευλογείτε, Ιερείς ανυμνείτε, λαός ύπερυψοϋτε, Χριστόν εις τούς αιώνας.
Συντονωτάταις χρώμενος, προσευχαϊς καί δεήσεσι, τώ Θεώ ήνώθης νοός καθαρότητι,' καί ώφθης μακάριος, καί πλήρης θείας χάριτος, έτι περιών, έν τώ ροώδει σαρκίω' καί νΰν έν τοις ύψίστοις, λελυμένος τής ύλης, άνακεκαλυμμένως, τρυφάς τών υπέρ λόγον.
Ιεραρχίας ένδυμα, Ιερώς ένδυσάμενος, τοΰτο θεοφόρε έδειξας λαμπρότερον, όσίοις καμάτοις σου, καί αρετών άσκήσεσι' νΰν δέ Ισαάκ, σύν Ίεράρχαις άγίοις, καί δήμοις τών Όσίων, τήν μυστικήν θυσίαν, Κυρίω αναφέρεις, αινέσεως άΰλου.
Θεοτοκίον.
Μητροπρεπώς έθήλασας, παρθενίας τά σήμαντρα, καί μετά τόν τόκον σφζουσα αλώβητα, ον έτεκες
*Κύριον, καί φέρεις ώσπερ νήπιον, Δέσποινα Παρθένε, Θεοτόκε Μαρία. Αυτόν ούν έκδυσώπει, Ιλασμόν τών πταισμάτων, διδόναι τοις ύμνοϋσι, τήν άρρητον σου δόξαν.
Ώδή θ'. Έξέστη έπί τούτω
Ο μέγας έν Όσίοις καί Άσκηταϊς, Ισαάκ τής Συρίας τό βλάστημα, τοϋ έν Χριστώ, βίου θεοφόρος μυσταγωγός, καί μυστογράφος άριστος, καί τών Μοναζόντων φωταγωγός, ύμνείσθω επαξίως, ώς τω Θεώ πρεσβεύων, ήμΐν διδόναι θείον έλεος.
Υπήλθες τούς αγώνας τούς ευαγείς, τής όσίας ασκήσεως "Οσιε, καί έξ αυτών, άπασαν σοφίαν άσκητικήν, θεοπρεπώς μεμύησαι, καί τάς σοφιστείας τοϋ πονηρού, ημάς σοφώς διδάσκεις, έκφεύγειν θεοφόρε, καί ένα-ρέτως πολιτεύεσθαι.
Μετέστης πρός τήν δόξαν τήν αληθή, ήσπερ πρίν τάς έμφάσεις έκέκτησο, καί καθορας, πρόσωπον πρός πρόσωπον τοΰ Χριστού, τήν υπέρ νουν λαμπρότητα, Ισαάκ Όσίων ή καλλονή. Άλλά μή διαλίπης, υπέρ ημών πρεσβεύων, τών μετά πόθου εύφημούντων σε.
Θεοτοκίον.
Μητράνανδρε Παρθένε ή τόν Θεόν, άπορρήτως τεκοϋσα έν σώματι, σωματικών, οδυνών με ρΰσαι καί χαλεπής, αναισθησίας λύτρωσαι, τήν πολυαμάρτητόν μου ψυχήν, καί φώτισον τόν νουν μου, φωτί τής μετανοίας, ίνα ύμνώ σε πολυΰμνητε.
Έξαποστειλάριον. Γυναίκες άκουτίσθητε.
Ασκητικοίς παλαίσμασι, τόν νουν σου καθηράμενος, τής τών παθών συνάφειας, φωτός έπλήσθης αύλου,
καί καταυγάζεις άπαντας, άκτίσι ταις τών λόγων σου" συ γάρ ώς πράξας "Οσιε, τό θέλημα τοΰ Κυρίου, ημάς διδάσκεις τά κρείττω.
Θεοτοκίον.
Υπερφυώς κυήσασα, τόν Ποιητήν τής κτίσεως, έν ύλη τή ανθρωπινή, καί μετά τόκον Παρθένος, μείνασα αδιάφθορος, φθοράς παθών με λύτρωσαι, τή σή πολλή χρηστότητι, Θεογεννήτορ Παρθένε, καί σώσόν με τόν σόν δοΰλον.
Εις τους Αίνους.
Ίστώμεν στίχους δ' καί ψάλλομεν τά έξης Προσόμοια.
Ήχος πλ. δ'. Ω τοΰ παραδόξου θαύματος!
Πάτερ Ισαάκ μακάριε, τής μακάριας ζωής, εραστής έκ νεότητος, ώφθης ένθεώτατος, παριδών κόσμον άπαντα" καί εγκράτεια σαρκός τό φρόνημα, άπονεκρώσας σκεύος πολύτιμον, ώφθης τοΰ Πνεύματος, ψυχικήν σκοτόμαιναν, άποσοβών, λόγω τώ τής χάριτος, ος σοί δεδώρηται.
Πάτερ Ισαάκ θεσπέσιε, δι' ησυχίας πολλής, πρός ού-ράνιον έρωτα, τόν νουν σου έπτέρωσας, σεαυτόν άρνησάμενος' καί θεωρίαις θείαις καί πράξεσιν, ημάς παιδεύεις πρός τελειότητα" όθεν τιμώμέν σε, ώς σοφόν διδάσκαλον, καί όδηγόν, τήν άγίαν μνήμην σου, πανηγυρίζοντες.
Πάτερ Ισαάκ θεόσοφε, τή ευδοκία Θεού, Ιεράρχης θεόληπτος, καί ποιμήν καί πρόεδρος, Νινευΐ έχρμάτισας, καί ενταλμάτων νόμου τής χάριτος, πάσι τήν καθυπέδειξας, παιδεύων άπαντας, τω σω υποδείγματι, είκειν πιστώς, σωτηρίοις ρήμασι τού Παντοκράτορος .
Πάτερ Ισαάκ αοίδιμε, την εν ερήμω ζωήμ, δι ης ώφθης ισάγγελος, και Θεόν εδόξασας, τη συντόνω ασκήσει σου καλώς τελέσας προς υπερκόσμιον , λήξιν ανήλθες και αδιαδοχον όθεν ικέτευε, πάντοτε δεόμεθα, υπέρ ημώβν, των εορταζόντων σου, μνήμην την πάμφωτον.
Δόξα ήχος; πλ. δ΄
Τω φόβω τού κρέιττονος, ρυθμίζων την ζωήν , των φθειρομένων τας ιδέας , εκ της ψυχής εξήλειψας όσιε δι ησυχίας γαρ πολλής, και εγκρατείας και νήψεως, εν τώ νοί την εικόνα, της ασκητικής πολιτείας, διέγραψας και εκ τού πλούτου της καρδίας σου, πάσι παρέχεις , σωτηριώδη διδάγματα. Και νύν Ισαάκ πατήρ ημών τω Τρισηλίω φωτί [παροιστάμενος, λύτρωσαι ημών παθών ζοφώσεως.
Και νυν
Θεοτοκίον
Δέσποινα πρόσδεξαι...
Δοξολογία μεγάλη και απόλυσις
Εις την Λειτουργίαν.
Τα Τυπικά, οι Μακαρισμοί, και εκ του Κανόνος τού Οσίου η γ΄και η ς ΄Ωδή.
Απόστολον και Ευαγγέλιον του Οσίου Σάββα.
Κοινωνικόν
εις μνημόσυνον αιώνιον ...
Μεγαλυνάριον.
Χαίροις ησυχίας θειος κανών* χαίροις Μοναζόντων ό διδάσκαλος ό σοφός* χαίροις ό παρέχων, τά πρόσ φορα έκάστω, τής χάριτος τω λόγω, Ισαάκ "Οσιε.
Δίστιχον.
Ισαάκ θεόσοφε, δέξαι ΰμνον, "Ον σοι ό άσοφος Γεράσιμος πλέκει.
Βίος του Οσίου πατρός ημών Ισαάκ του Σύρου
Ευλόγησον Πάτερ.
Ο όσιος πατήρ ημών Ισαάκ, ο μέγας και θαυμαστός στην αρετή, ο ουρανοπολίτης αυτός άνθρωπος και επίγειος άγγελος, του θαυμάσιου εκείνου Αβραάμ όχι υιός, αλλά γνήσιος απόγονος, υπήρχε το μεν γένος Σύρος, γεννήθηκε δε κατά άλλους στην Νινευή πόλιν της Μεσοποταμίας, κατ' άλλους γεννήθηκε και ανατράφηκε και μεγάλωσε σε κάποια κωμόπολη, όχι μακριά της Εδέσσης, πόλεως της Συρίας.
Ποίοι υπήρξαν οι γονείς τούτου του μακαρίου πατρός και ποίας καταστάσεως άνθρωποι ήσαν και πώς λεγόντουσαν, είναι άγνωστο.
Γνωρίζομε όμως, ότι ο θείος ούτος πατήρ στην ακμή της ηλικίας του απαρνήθηκε τον κόσμο και τα εν τω κόσμο απήλθε μετά του αυτάδελφού του σε κοινόβιο, στα μέρη εκείνα του αγίου μάρτυρος Ματθαίου καλούμενο, οπού και άλλοι πολλοί τότε ασκούσαν την εν σώματι Αγγελική πολιτεία.
Αφού ντύθηκε το αγγελικό σχήμα και τον τρόπον και τον βίον και γυμνάστηκε στους ασκητικούς αγώνας και πόνους και κορέστηκε εκ του γάλακτος της πρακτικής αρετής και αφού με ικανό τρόπο κατεκοίμησε τα άταχτα της σάρκας πάθη και την σάρκα καθυπέταξε στο πνεύματι, πεθύμησε την στερεά της βαθυτέρας θεωρίας του πνεύματος τροφή.
Και αμέσως έφυγε από το κοινόβιο και από όλη εκείνη της ιερά αδελφότητα και δρομαίος ήλθε ως διψασμένο ελάφι στις πηγές των υδάτων σε ερημικό τόπον, μακριά του κόσμου και της συναναστροφής των πολλών, κατοίκησε εντός μεμονωμένου κελιού, μόνος μόνω τω Θεώ και τω εαυτού πνεύματι ασχολούμενος.
Ο δε αυτάδελφος, όταν ανέλαβε την ηγουμενία του κοινοβίου, έγραφε επανειλημμένως προς αυτόν και τον παρακαλούσε δεόμενος, να επανέλθει στην πρώτη αυτού μετάνοια, άλλ' ο θείος Ισαάκ γλυκαθείς τη γλυκύτητα της θεωρίας του πνεύματος και της μελέτης των θείων εννοιών και της νοεράς προσευχής, παντελώς δεν πρόσεχε στου αδελφού τις παρακλήσεις, ουδέ συγκατατέθηκε ν' αφήσει το της ησυχίας αμέριμνο και ατάραχο. Και αφού οι παρακλήσεις δεν μπόρεσαν να κατορθώσουν την επιστροφή του, θεία αποκάλυψις προσκάλεσε αυτών άνωθεν στην αρχιερατική επιστασία των Νινευιτών εκκλησίας. Και εάν ένας τον αδελφών αυτού, εφάνη παρήκοος πρότερον, ύστερον όμως στην θεία φωνή υπέκυψε τον αυχένα μετά ταπεινώσεως. Αφήνει λοιπόν την έρημο και ησυχία ο φιλέρημος και φιλήσυχος Ισαάκ και της μεγαλουπόλεως Νινευή προχειρίζεται επίσκοπος.
Δεν έπρεπε βέβαια ο λύχνος να βρίσκεται υπό τον ερημικό μόδιο κρυμμένος, αλλά να τεθεί επί την ποιμαντική λυχνία, για να διαυγάσει στους μακράν της ερήμου ευρισκομένους της διδασκαλίας και αρετής το φως αλλά αυτό λίγο διήρκεσε, και τόσο, ώστε μόλις ανέτειλε και φάνηκε το φως στον ορίζοντα της εκκλησίας, και πάλιν έδυσε και κρύφτηκε καθότι ο όσιος ούτος πατήρ έπαθε ο,τι και ο θείος Γρηγόριος ο θεολόγος, ο οποίος όταν ψηφίστηκε επίσκοπος Σασίμων, αμέσως αναχώρησε από εκεί. Αίτια δε της αμέσως από την επισκοπική θέση αναχωρήσεις του πατρός Ισαάκ υπήρξε το εξής περιστατικό.
Όταν χειροτονήθηκε ο όσιος και κάθισε στο επισκοπικό οίκημα, παρέστησαν ενώπιον του δύο χριστιανοί, ο ένας ήταν δανειστής, ο άλλος οφειλέτης" και ο μεν δανειστής απαιτούσε το δάνειο, ο δε οφειλέτης ομολογούσε το χρέος, άλλα μη έχων προς το παρόν τα χρήματα ζήτησε μερικές ημέρες προθεσμία αλλά ο άσπλαχνος εκείνος δανειστής, είπε ότι εάν δεν μου αποδώσει, σήμερα αυτός το δάνειο, εγώ εξάπαντος παραδίδω αυτόν στον κριτή. Ό δε όσιος πατήρ Ισαάκ λέγει προς αυτόν, τέκνον, εάν για την εντολή του Ευαγγελίου οφείλεις και τα δια της βίας παρά σου αφαιρεθέντα πράγματα να μη ζητείς, πόσο μάλλον δεν πρέπει να υπομένεις λίγες μέρες ημέρας αυτόν ο οποίος σε παρακαλεί; Ο δε ανελεήμων εκείνος δανειστής, άφες, πάτερ, ήδη το ευαγγέλιον, είπε με αυθάδεια και αναχώρησε από εκεί. Μόλις άκουσε αυτά ο όσιος Ισαάκ, είπε στον εαυτό του εάν αυτοί δεν υπακούν στα προστάγματα του ιερού ευαγγελίου, τι λοιπόν εγώ ήλθα εδώ να πράξω; Αυτά είπε, και ευθύς αναχώρησε πάλιν στην έρημο, και ήλθε και κατοίκησε στο πρώτον του κελίον, οπού μέχρι θανάτου ανδρείως και καρτερικός υπέμεινε.
Ποιους δε αγώνας ανέλαβε ο μακάριος ούτος πατήρ κατά των δαιμόνων και της σαρκός, και ποίός υπήρξε κατά την πρακτική και θεωρητική αρετή, και σε πόση ψυχής τελειότητα έφθασε, και ποια χαρίσματα αξιώθηκε στο βίο όσο ζούσε επί της γης, όλα αυτά είναι περιττό να διηγηθεί κάποιος" Καθόσον ευκόλως εννοούνται από τα ίδια λόγια που περιέχει το παρόν βιβλίο.
Από όσα μπορούν να γίνουν φανερά ότι όσα έγραψε ό θείος ούτος πατήρ, πρώτον κατόρθωσε αυτά ο ίδιος γιατί στον εικοστό έκτον λόγον λέγει, «εν πολλώ καιρώ πειραζόμενος από τα δεξιά και από τα αριστερά και εαυτόν δοκιμάσας εν τοις δυσί τρόποις τούτοις πολλάκις, και δεξάμενος εκ του εναντίου πληγάς αναρίθμητους, και αξιωθείς μεγάλων αντιλήψεων κρυπτώς, εκομισάμην εαυτω πείραν εκ των μακρών χρόνων των ετών, και εν δοκιμασία και Θεού χάριτι ταύτα εμαθον»" στον δέκατο πέμπτο λόγο λέγει, «ταύτα έγραψα προς ανάμνησιν εμήν, και παντός έντυχάνοντος τώδε τω συγγράμματι, καθώς κατείληφα από τε της θεωρίας των γραφών, και των αληθινών στομάτων, και μικρόν απ' αυτής της πείρας»" αλλά και όσης χάριτος αξιώθηκε παρά Θεού δεν δυνήθηκε να παρασιώπηση, και σε πολλούς άλλους λόγους αμυδρώς, μάλιστα στον τριακοστό όγδοο φανερώς διακηρύττει λέγων, «πολλάκις οτε ταύτα έγγραφων, υπελείποντό μου οι δάκτυλοι επί τον χάρτη, και ούχ υπέφεραν κατέναντι της ηδονής, της εμπιπτούσης εν τη καρδία μου, και τας αισθήσεις κατασιγαζούσης». Κατά τούτο πρέπει να θαυμάσει κάποιος την αρετή του θείου πατρός, ότι ενώ ευρίσκετο μακράν των ανθρώπων, κατεφλέγετο υπό της προς αυτούς αγάπης, καθώς ο ίδιος περί εαυτού διαμαρτυρόμενος, στον αυτόν λόγον λέγει, «διότι γέγονα μωρός, ούχ' υπομένω φυλάξαι το μυστήριον εν σιωπή, αλλά γίνομαι άφρων για την των αδελφών ωφελείαν διότι αυτή εστίν ή αγάπη ή αληθινή, ήτις ου δύναται υπόμεινε εν τινι μυστήριο εκ των αγαπητών αυτής»" για αυτό στην έρημο ευρισκόμενος, πότιζε αφθόνως δια του ζωηρού νάματος της διδασκαλίας του τας ψυχάς των αδελφών.
Έζησε ο άγιος ούτος, αρχομένης της εβδόμης από κτίσεως κόσμου χιλιάδος, το οποίο εξάγεται από κάποιο χωρίου του τριακοστού τρίτου λόγου, όπου περί των δαιμόνων λέγει ούτως, «εξ εναντίας γαρ τούτων (των δαιμόνων), των εχόντων εξακισχιλίους χρόνους εισφέρεις εαυτόν δογμάτισε» από αυτό γίνεται φανερό, ότι όταν τον λόγον έγραφε, υπήρχε ήδη τελειωμένο το από κτίσεως κόσμου εξακισχιλιοστόν έτος.
Βιβλιογραφία. Ασκητικοί λόγοι . Αββάς Ισαάκ του Σύρου.
Εκδόσεις ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ.
